Làm Phần Mềm Theo Yêu Cầu Mất Bao Lâu? Yếu Tố Gây Trễ, 5 Dự Án Thực Tế Và Cách Rút Ngắn

Sau chi phí, điều chủ doanh nghiệp muốn biết trước khi thuê làm phần mềm là bao lâu thì dùng được. Các bảng mốc thời gian theo loại ứng dụng cho một con số dễ nhớ nhưng hiếm khi khớp với dự án thật. Bài viết này giải thích thời gian làm phần mềm theo yêu cầu đi theo những yếu tố nào, dự án thực tế mất bao lâu và cách rút ngắn mà không đánh đổi chất lượng.

Tóm tắt nhanh

Phần mềm theo yêu cầu không có mốc thời gian chung. Tiến độ đi theo số nghiệp vụ, số hệ thống phải kết nối, độ sạch của dữ liệu cũ và tốc độ ra quyết định của chính doanh nghiệp. Năm dự án gần đây của Savvycom mất từ 3 đến 9 tháng. Cách rút ngắn hiệu quả nhất là làm phần lõi trước, chốt phạm vi bằng bản mẫu, chuẩn bị dữ liệu sớm và nghiệm thu theo từng mốc có ngày bàn giao.

1. Làm phần mềm theo yêu cầu mất bao lâu?

Làm phần mềm theo yêu cầu có thể mất vài tuần cho một bản mẫu giao diện bấm thử và nhiều tháng cho một hệ thống nhiều nghiệp vụ, nhiều tích hợp. Trong năm dự án gần đây của Savvycom, phần mềm xoay quanh một quy trình mất 3 tháng, hệ thống có dữ liệu cũ hoặc camera hiện trường mất 5 đến 9 tháng. Con số chính xác chỉ có sau khi chốt danh sách chức năng.

Gộp từ bảy giai đoạn của quy trình, thời gian dự án là tổng của bốn chặng: phân tích yêu cầu và thiết kế bản mẫu; lập trình và kiểm thử theo từng vòng; nghiệm thu với người dùng thật; triển khai, chuyển dữ liệu và đào tạo. Lập trình thường dài nhất, nhưng trễ hạn hay bắt nguồn từ chặng đầu và chặng cuối: yêu cầu chưa chốt thì phải làm lại, dữ liệu chưa sạch thì ngày vận hành phải lùi. Nội dung từng chặng có trong bài các giai đoạn của quy trình phát triển phần mềm.

Chúng tôi không đưa ra mốc chung theo loại ứng dụng, vì một “app bán hàng” có thể chỉ là kênh đặt hàng, cũng có thể phải kết nối phần mềm bán hàng tại cửa hàng, kho, tích điểm và đơn vị giao hàng.

2. Thời gian phát triển phần mềm phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Thời gian phát triển phần mềm theo yêu cầu phụ thuộc vào tám yếu tố: số nghiệp vụ, số vai trò người dùng, số hệ thống phải kết nối, dữ liệu cũ, số nền tảng, thành phần AI, yêu cầu bảo mật và tốc độ ra quyết định của doanh nghiệp. Yếu tố cuối thường bị bỏ quên.

Các yếu tố này cộng dồn. Một phần mềm nội bộ ít màn hình nhưng phải kết nối ba hệ thống cũ có thể cần nhiều thời gian hơn một ứng dụng nhiều màn hình nhưng vận hành độc lập.

3. Dự án phần mềm thực tế của Savvycom mất bao lâu?

Năm dự án gần đây của Savvycom có thời gian thực hiện từ 3 đến 9 tháng. Hai dự án ngắn nhất tập trung vào một quy trình; dự án dài nhất gắn với camera AI ngoài hiện trường trên nhiều bãi container. Thời gian đi theo số nghiệp vụ, số hệ thống phải kết nối và dữ liệu cũ.

Đặt cạnh nhau, năm dự án cho thấy thời gian dồn vào đâu:

• Phạm vi gọn, quy tắc chặt: 3 tháng. Hệ thống phân tích hợp đồng cho một doanh nghiệp logistics hàng đầu Hàn Quốc và trợ lý giao dịch ngoại hối cho một công ty dịch vụ tài chính Hàn Quốc đều xoay quanh một quy trình. Theo kinh nghiệm của đội dự án, công sức dồn vào quy tắc nghiệp vụ, chẳng hạn mỗi lệnh phải khóa đúng mã báo giá và qua bước duyệt của quản trị viên.
• Dữ liệu đầu vào không đồng đều: 5 tháng. Với một tập đoàn xây dựng lớn của Nhật Bản, bản vẽ quét phải được chuẩn hóa trước khi AI đọc được. Với loại việc này, thời gian thường dồn vào khâu chuẩn hóa dữ liệu.
• Làm mới hệ thống đang chạy: 6 tháng. Channel YES phục vụ hàng triệu người dùng tại Hàn Quốc, nên việc làm lại cả giao diện lẫn backend phải đi kèm kế hoạch chuyển đổi không gián đoạn.
• Phần mềm gắn với hiện trường: 9 tháng. Mỗi bãi có 400 đến 500 lượt di chuyển container mỗi ngày và hơn 500 container lưu cùng lúc; camera và mô hình nhận diện phải được kiểm chứng trong điều kiện vận hành thật.

4. Phía doanh nghiệp thường làm dự án chậm ở đâu?

Doanh nghiệp thường làm dự án chậm ở năm chỗ: không có người quyết định cuối, góp ý không có thời hạn, dữ liệu và tài khoản giao muộn, thủ tục với bên thứ ba kéo dài, yêu cầu đổi sau khi đã duyệt. Những việc này hiếm khi có trong bảng tiến độ của bên làm phần mềm.

• Không có người quyết định cuối. Khi kinh doanh, kế toán và ban giám đốc cùng góp ý mà không ai chốt, một màn hình có thể qua nhiều vòng sửa. Hãy cử một đầu mối có quyền quyết định phạm vi và thứ tự ưu tiên.
• Không có thời hạn phản hồi. Bên làm phần mềm có hạn bàn giao, phía doanh nghiệp thường không có hạn góp ý. Kế hoạch nên ghi rõ mỗi bản mẫu, mỗi bản thử nghiệm được phản hồi trong bao nhiêu ngày làm việc; quá hạn thì tiến độ lùi tương ứng.
• Dữ liệu đầu vào đến muộn: dữ liệu mẫu, file Excel đang dùng, nội dung và tài khoản hệ thống cũ. Với thành phần AI, chậm dữ liệu mẫu là chậm cả dự án.
• Thủ tục với bên thứ ba. Đề nghị nhà cung cấp phần mềm kế toán mở API, ký hợp đồng cổng thanh toán, đăng ký tài khoản nhà phát triển trên App Store, Google Play. Các thủ tục này đứng tên doanh nghiệp nên bên làm phần mềm không làm thay được.
• Thay đổi không qua đánh giá. Điều chỉnh yêu cầu là bình thường; rủi ro nằm ở việc nhận thay đổi mà không tính ảnh hưởng đến ngày bàn giao.

Vì vậy, bản kế hoạch nên có hẳn một cột “việc phía doanh nghiệp” kèm hạn cụ thể, để việc lùi tiến độ được hai bên nhìn thấy và xử lý sớm.

5. Làm web app, làm app mất bao lâu và khác phần mềm nội bộ thế nào?

Web app, app di động và phần mềm nội bộ dồn thời gian vào những chỗ khác nhau. Web app phát hành nhanh vì chạy trên trình duyệt; app di động cần thêm thời gian cho từng nền tảng và khâu duyệt; phần mềm nội bộ tốn thời gian ở tích hợp, chuyển dữ liệu và phân quyền.

Làm web app mất bao lâu?

Thời gian làm web app phụ thuộc chủ yếu vào số nghiệp vụ và phần xử lý phía máy chủ. Vì không qua duyệt kho ứng dụng, web app có thể đưa từng phân hệ vào dùng ngay khi nghiệm thu xong. Ví dụ trong năm dự án ở trên, việc làm mới nền tảng nội dung số Channel YES mất 6 tháng vì vừa làm lại giao diện vừa làm lại backend khi hệ thống vẫn chạy. Các bước cụ thể có trong bài 7 bước phát triển ứng dụng web.

Làm app mất bao lâu?

Làm app di động thường lâu hơn web app cùng phạm vi, vì một app hoàn chỉnh gồm ba phần: ứng dụng trên điện thoại, hệ thống máy chủ và trang quản trị. App còn phải kiểm thử trên nhiều dòng máy và qua duyệt của kho ứng dụng, có thể bị yêu cầu sửa rồi nộp lại.

Năm dự án nêu trên không có app di động thuần, nên chúng tôi không đưa mốc riêng cho app; khi lập tiến độ, hãy tách riêng thời gian duyệt kho ứng dụng và kiểm thử trên máy thật.

Công nghệ đa nền tảng như Flutter, React Native dùng chung một mã nguồn cho iOS và Android, giúp rút ngắn khi app không cần tính năng đặc thù của từng hệ điều hành.

Phần mềm nội bộ khác gì?

Phần mềm nội bộ ít khi chậm vì giao diện mà chậm ở kết nối với phần mềm kế toán, ERP đang dùng, bảng phân quyền theo phòng ban và chuyển dữ liệu cũ. Dữ liệu càng phân tán, càng cần chạy thử chuyển dữ liệu nhiều lần trước ngày vận hành chính thức.

Với hệ thống quản lý tài chính may đo cho Shinseung, một trong 10 công ty thuế hàng đầu Hàn Quốc, việc chuyển hơn 4.000 hợp đồng từ hệ thống cũ là một hạng mục riêng, ví dụ về khối lượng dữ liệu cần lên kế hoạch từ đầu, của dự án số hóa quản lý hợp đồng và thanh toán cho Shinseung.

6. Làm sao rút ngắn thời gian làm phần mềm mà không đánh đổi chất lượng?

Muốn rút ngắn thời gian làm phần mềm mà vẫn giữ chất lượng, hãy cắt phạm vi thay vì cắt kiểm thử: làm phần lõi trước, chốt yêu cầu bằng bản mẫu, nghiệm thu theo từng mốc có ngày bàn giao, chuẩn bị dữ liệu sớm và bắt đầu với một đội đã sẵn sàng.

1. Tách giai đoạn, làm phần lõi trước. Đưa quy trình tạo giá trị lớn nhất vào dùng thật rồi mới mở rộng, như hai dự án 3 tháng ở trên. Cách chọn phần lõi có trong bài MVP là gì và cách xác định phạm vi sản phẩm tối thiểu.
2. Chốt phạm vi bằng bản mẫu bấm thử. Người dùng thấy phần mềm trước khi lập trình, tránh làm lại khi đã viết mã.
3. Nghiệm thu theo mốc, gắn với ngày bàn giao. Mỗi mốc có một phần chạy được trên môi trường thử nghiệm và danh sách tình huống cần kiểm tra, để lỗi lộ ra khi còn dễ sửa.
4. Chuẩn bị dữ liệu và quyền truy cập ngay tuần đầu. Dữ liệu mẫu, tài liệu API, tài khoản hệ thống cũ và tài khoản kho ứng dụng.
5. Dùng thành phần có sẵn cho phần phổ thông. Đăng nhập, thanh toán, thông báo đã có dịch vụ ổn định; công sức may đo nên dành cho nghiệp vụ riêng.
6. Bắt đầu với đội đã sẵn sàng. Thời gian tuyển dụng cũng là thời gian dự án. Với CLP Group, tập đoàn điện lực có trụ sở tại Hong Kong, Savvycom bổ sung kỹ sư React và Node.js vào quy trình sẵn có của CLP trong 10 ngày (dự án mở rộng năng lực CNTT cho CLP Group).

Ba việc không nên cắt để kịp tiến độ là kiểm thử, rà soát bảo mật và tài liệu bàn giao, vì phần tiết kiệm lúc đầu thường phải trả lại bằng lỗi khi vận hành.

7. Đọc bản tiến độ trong báo giá phần mềm như thế nào?

Một bản tiến độ đáng tin chia dự án thành các mốc, mỗi mốc có ngày, sản phẩm bàn giao và tiêu chí nghiệm thu, kèm việc phía doanh nghiệp, giả định và khoảng dự phòng. Nếu bản tiến độ chỉ có ngày bắt đầu và ngày kết thúc, doanh nghiệp nên đề nghị làm rõ trước khi ký.

Tiến độ và chi phí luôn đi cùng nhau, nên hãy đặt bảng này cạnh hướng dẫn so sánh báo giá phát triển phần mềm theo yêu cầu. Hợp đồng trọn gói gắn ngày bàn giao với phạm vi đã chốt; hợp đồng theo thời gian linh hoạt hơn nhưng doanh nghiệp phải chủ động chốt ưu tiên (xem so sánh mô hình Fixed Price và Time & Material).

8. Savvycom lập tiến độ dự án phần mềm như thế nào?

Savvycom lập tiến độ từ danh sách chức năng đã thống nhất với doanh nghiệp, chia dự án thành các giai đoạn có sản phẩm bàn giao và tiêu chí nghiệm thu riêng, ghi rõ việc doanh nghiệp cần chuẩn bị kèm thời hạn. Phần lõi tạo giá trị được ưu tiên làm trước để doanh nghiệp sớm dùng thật.

Khi bài toán cần AI, như đọc hợp đồng, số hóa bản vẽ hay theo dõi container bằng camera, chúng tôi khuyến nghị đo thử trên dữ liệu thật ngay giai đoạn đầu để tiến độ dựa trên dữ liệu thay vì giả định. Nếu quy trình đã phổ biến và cần dùng ngay trong vài tuần, phần mềm có sẵn sẽ nhanh hơn, và chúng tôi sẽ khuyên như vậy. Khi quy trình đặc thù hoặc cần kết nối nhiều hệ thống, hãy tìm hiểu dịch vụ phát triển phần mềm theo yêu cầu của Savvycom.

Câu hỏi thường gặp về thời gian làm phần mềm

1. Thời gian làm phần mềm được tính từ lúc nào?
Thời gian làm phần mềm thường tính từ ngày bắt đầu phân tích yêu cầu theo hợp đồng đến ngày đưa vào sử dụng chính thức. Hãy hỏi rõ bản tiến độ đã gồm khảo sát, chuyển dữ liệu, đào tạo và thời gian chờ duyệt kho ứng dụng chưa, vì đây là những phần hay bị tính riêng.

2. Quy trình làm app mobile gồm những bước nào?
Quy trình làm app mobile thường gồm phân tích yêu cầu, thiết kế bản mẫu, lập trình ứng dụng cùng hệ thống máy chủ và trang quản trị, kiểm thử trên nhiều dòng máy, nộp duyệt lên App Store và Google Play, rồi phát hành và bảo trì. Bước duyệt kho ứng dụng cần chừa thời gian dự phòng.

3. Có thể làm phần mềm theo yêu cầu trong dưới 3 tháng không?
Có thể, nếu giai đoạn đầu chỉ gồm một quy trình, ít hệ thống phải kết nối và dữ liệu đầu vào đã sẵn sàng. Cách thường dùng là đưa phần lõi vào dùng trước, chốt phạm vi bằng bản mẫu bấm thử, rồi mở rộng theo từng giai đoạn có mốc nghiệm thu riêng thay vì cắt bớt kiểm thử.